Zimno, zimniej… zima

Przyszła do nas zima. W końcu mamy taki klimat – nic zaskakującego. Druga połowa stycznia nas nie rozpieszcza, szczególnie porównując do wcześniejszych ciepłych dni.

Jak, co sezon musimy sobie przypominać o pewnych zasadach bezpieczeństwach związanych z zimą. Jednym z podstawowych elementów jest narażenie na zimno, czyli wykonywanie prac na otwartej przestrzeni. Przykładem pracy na zewnątrz może być kurier. Dlaczego kurier? W minioną środę odbierałem przesyłkę kurierską, która miała być pozostawiona w paczkomacie. Okazało się, że paczka jest do odbioru u kuriera, który stał obok paczkomatu w godzinach od 14 do 21. Dla tych, którzy nie pamiętają, to w temperatura tego dnia sięgała – 15 st. C. Przez 20 minut stania w kolejce obserwowałem tego człowieka jak pracuje. Zmarznięty człowiek, przy zapalonej latarce, poszukiwał kolejnych paczek osób, które przyszły po odbiór, bez jakiejkolwiek możliwości ogrzania się.

Człowiek ten mógł wykonywać zadania w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego (umowy cywilnoprawne) lub, bardziej prawdopodobne, w oparciu w oparciu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (samozatrudnienie).  Oczywiście można powiedzieć, że nie musi on wykonać tego zadania, że mogą wykonywać to zadania w dwie osoby. Prawda, ale czy ww. przypadkach podstawowym decydującym  kryterium wyboru  jest cena. Nie stać go pewnie na zatrudnienie współpracownika, z którym na zmianę będą wykonywać te obowiązki. Proste rozwiązanie współpracownik pozwoliłoby na zmniejszenie narażenia na zimno.

Pamiętajmy, że pracodawca zgodnie z art. 304 Kodeksu pracy ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy wszystkim tym, którzy są również zatrudnieni na umowy cywilnoprawne i prowadzącym działalność  na własny rachunek. Za nieprzestrzeganie tego przepisu pracodawca również podlega karze grzywny, jak w przypadku pracowników zatrudnianych w oparciu o przepisy Kodeksu pracy, od 1 000 do 30 000 zł (art.283).

Zasady pracy na otartej przestrzeni zimom:

Akt prawny	Artykuł / paragraf	Opis wymagania
Ustawa Kodeks pracy	art. 207	Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. Ma on obwiązek tak organizować pracę by zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Ustawa Kodeks pracy	art. 304	Pracodawca zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy wszystkim tym, którzy wykonują obowiązki w innej formie jak stosunek o pracę oraz osobom prowadzącym działalność na własny rachunek w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.
Rozporządzenie Pracy i Społecznej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy	§ 45 pkt. 4	Obowiązkiem pracodawcy jest takie zorganizowanie stanowisk pracy znajdujących się poza pomieszczeniami, by pracownicy chronienie byli przed warunkami atmosferycznymi, w tym opadami i niską temperaturą.
Rozporządzenie Pracy i Społecznej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy	Załącznik nr 3  § 44	pracodawca musi zapewnić pracownikom zatrudnionym na otwartej przestrzeni pomieszczenia do ogrzania się, które muszą znajdować się w pobliżu miejsc pracy, dawać schronienie przed opadami atmosferycznymi i niską temperaturą a także być tak urządzone, by pozwolić na przygotowanie ciepłego posiłku. W razie gdy ze względów technologicznych nie ma możliwości zapewnienia takiego pomieszczenia, pracodawca jest obowiązany zorganizować w pobliżu miejsca wykonywania pracy odpowiednio urządzone źródła ciepła (np. koksowniki).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28.05.1996 w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów		Pracownikom zatrudnionym w systemie ciągłym przy pracach prowadzonych na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (czyli od 1 listopada do 31 marca) należą  się posiłki regeneracyjne i napoje. Ich rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywanej pracy. By go dostać najpierw należy spełnić warunek intensywności wykonywanej pracy. Efektywny wydatek energetyczny takiej pracy w ciągu zmiany roboczej powinien wynosić powyżej 1500 kcal dla mężczyzn i 1000 kcal dla kobiet. Przepisy rozporządzenia nie warunkują wydawania posiłków regeneracyjnych dla pracowników wykonujących pracę w okresie zimowym poza pomieszczeniami od zaistnienia konkretnej temperatury. Ciepłe napoje dla pracujących zimą na zewnątrz, wydaje się niezależnie od wydatku energetycznego, zawsze w przypadku, gdy temperatura powietrza spadnie poniżej 10 st. C. Należy pamiętać, iż napoje - inaczej niż posiłki - powinny być dostępne dla pracowników przez całą zmianę roboczą w ilości niezbędnej do zaspokojenia ich potrzeb.
Ustawa Kodeks pracy	Dział X rozdział IX	Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednią odzież ochronną i środki ochrony stóp i rąk.
Rozporządzenie Pracy i Społecznej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy	Załącznik nr 2
Ustawa Kodeks pracy	art. 210 § 1	W sytuacji, gdy pracodawca nie zapewnił swoim pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i warunki te stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik, może powstrzymać się od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Oczywiście fakt i przyczynę odmowy podjęcia pracy należy zgłosić pracodawcy, którego obowiązkiem będzie usunięcie uchybień uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie pracy.